Like this:

อั่นแน่! ยังไม่ทันคิดเลย จะมาดูเฉลยซะแล้ว… ไม่บอกหรอก แต่อนุญาตให้ติดตามต่อไปได้

ก่อนที่จะบอกกัน ผมจะเล่าอะไรนิดนึง นานมาแล้วมีกระทาชายนายหนึ่ง ชื่อว่า Ansel Adams
ได้ค้นพบว่า จากส่วนที่ดำที่สุดถึงส่วนที่ขาวที่สุด สามารถแบ่งออกได้เป็นสิบเอ็ดส่วน
เค้าเรียกสิบเอ็ดส่วนนี้ว่า “โซน” โดย เริ่มนับจาก 0 ไปถึง 10 ไล่จากดำสุด ไปหาขาวสุด
แล้วเค้ายังค้นพบอีกว่า  จุดที่ดำที่สุดที่ถ่ายภาพออกมาแล้วเราเห็นรายละเอียดในส่วนดำนั้นได้
คือ “โซน 2-3″ และ  จุดที่ขาวที่สุดที่ถ่ายภาพออกมาแล้วเรายังพอเห็นรายละเอียดได้พอลางๆ
นั้น อยู่ที่ “โซน 7-8″ แล้วมันสำคัญอย่างไร ?

สำคัญตรงที่ว่า จุดที่อยู่ตรงกลางคือ “โซน 5″ ก็คือค่า “สีเทากลาง” มันก็คือค่า “สีเทาที่สะท้อนแสง18%”
ที่ กล้องของเราๆ ท่านๆ ใช้กำหนดในการวัดแสงดังตัวอย่างข้างต้นนั้นแหละ และโซนต่างๆ
ที่เค้าแบ่งไว้ก็ไม่นึกอยากจะแบ่งก็แบ่งเล่นๆ แต่เป็นการแบ่งมาจากการทดลอง และทดสอบต่างๆ นานา
มาจนแต่ละโซนนั้น ก็คือ “1 สต๊อป” ของการปรับแสงของกล้องนั่นเอง “1โซน ก็เท่ากับ 1สต๊อป”

การปรับ “สต๊อป” ของกล้อง ให้ไปทางดำ หรือ ทางขาว
ก็ทำได้โดยการปรับ “ความไวชัตเตอร์” หรือ “ช่องรับแสง”
ส่วนที่ว่า ความไวชัตเตอร์ กับ ช่องรับแสง นั้นเป็นอย่างไร ก็คงพอทราบกันอยู่แล้ว
หรือไม่ทราบก็หาอ่านจากคู่มือกล้องของท่านเองก็จะมีบอกไว้ คราวนี้ก็มาถึงว่า
แล้วค่าความไวชัตเตอร์กับช่องปรับแสงเท่าไหร่หละ ? ที่จะเรียกได้ว่า “1สต๊อป”

ความไวชัตเตอร์ :
30″ – 15″ – 8″ – 4″ – 2″ – 1″ – 2 – 4 – 8 – 15 – 30 – 60 – 125 – 250 – 500 -
1000 – 2000 – 4000 (” = วินาที)
จากช้าไปหาเร็ว ช้าสุดก็จะรับแสงได้มากกว่าเร็วสุด

ลองปรับโหมดถ่ายภาพเป็น ” M ” แล้วปรับค่าความไวชัตเตอร์
ของกล้องดูนะครับ ถ้ามีค่าแทรกระหว่างตัวเลขตัวอย่าง ก็เป็นค่าเศษส่วนของ “1 สต๊อป”
เช่น จาก 60 – “90″ – 125 ก็จะเป็น “1/2 สต๊อป(โซน)” หรือ 60 – “80″ – “100″ – 125
ก็จะเป็น “1/3 สต๊อป(โซน)”

ช่องรับแสง :
1.4 – 2 – 2.8 – 4 – 5.6 – 8 – 11 – 16 – 22 – 32 – 45 – 64 – 90
จากกว้างสุดไปหาแคบสุด กว้างสุดก็รับแสงได้มากกว่า แคบสุด ก็ลองปรับดูเช่นกันครับ
ถ้ามีค่าระหว่างนั้น ก็เป็นค่า “1/2 สต๊อป(โซน)” และ “1/3 สต๊อป(โซน)” เช่นกัน

ทั้งความไวชัตเตอร์ และช่องรับแสง การปรับสต๊อปขึ้น หรือลง
มีผลทำให้แสงเดินทางผ่านเลนส์ มากน้อยตามไปด้วย
ความไวชัตเตอร์ที่เร็วกว่า แสงก็จะเข้าน้อยกว่า ความไวชัตเตอร์ที่ช้ากว่า (เปิดนานกว่า)
ช่องรับแสงที่กว้างกว่า ก็จะรับแสงได้มากกว่า ช่องรับแสงที่น้อยกว่า ที่เล่ามาตั้งยาวนี้
เพียงเพื่อว่าเวลาพูดถึง ลบ หรือ บวก สต๊อป
แล้วจะได้เข้าใจและทำได้ด้วยความเข้าใจไม่ใช่ความจำ เช่น
ถ้าพูดว่า “ลบ 1 สต๊อป” ก็หมายถึงว่า ทำภาพให้มืดลง 1 สต๊อป หรือ 1 โซน โดยวิธีใดวิธีหนึ่ง
จะเป็นปรับช่องรับแสง หรือปรับความไวชัตเตอร์ก็ได้ และถ้าพูดว่า “บวก 1 สต๊อป”
ก็เช่นเดียวกันแต่เป็นไปในทางตรงกันข้าม

ใน ปัจจุบัน กล้องระบบอีเลคทรอนิค ไดัคิดค้นและพัฒนาในการปรับค่าแสงได้ง่ายขึ้น
โดยการเลื่อนบาร์ ไปตามระดับสต๊อป ที่เราต้องการ โดยไม่ต้องไปปรับ
ช่องรับแสงและความไวชัตเตอร์แต่อย่างใด

กล้องจะทำงานให้โดย อัตโนมัติ ทำให้เพิ่มความสะดวกรวดเร็วในการถ่ายภาพมากขึ้น
บาร์ปรับระดับสต๊อปนี้ (ชื่อนี้ผมตั้งเองนะ ไม่ได้อ้างอิงจากตำราใดๆ)
จะเป็นประโยชน์มากเมื่อต้องการถ่ายภาพแบบฉับไว ปัจจุบันทันด่วน ใช้ได้ดีกับการถ่ายภาพในโหมด
” AV “ (เรากำหนดรูรับแสงกล้องจะช่วยหาความไวชัตเตอร์ที่เหมาะสม) ,
” TV “ (เรากำหนดความไวชัตเตอร์ กล้องจะช่วยหาช่องรับแสงที่เหมาะสม)
และ ” P ” (กล้องช่วยหาความไวชัตเตอร์ และช่องรับแสงที่เหมาะสม)

เป็นระบบของกล้องแคนนอน กล้องยี่ห้ออื่นก็ดูจากคู่มือก็แล้วกันนะครับ
และเอาไว้เช็คค่าแสงเมื่อใช้ในโหมด M (เรากำหนด ช่องรับแสง และความไวชัตเตอร์ ที่ต้องการ)
ส่วนระบบใด น่าจะเอาไปใช้อย่างไร จะขอแยกเรื่องออกไปพูดกันอีกต่างหาก
ถ้ายังมีคนสนใจ จะมาเล่าให้ฟังกันอีกครับ

แถมนิดนึงครับ ค่าของแสงที่สามารถจะพิมพ์ภาพออกมาได้และสามารถที่จะเห็นรายละเอียดต่างๆได้ นั้น
จะอยู่ที่ประมาณ “โซน 3 – โซน 7″ ค่ามืดที่สุด กับสว่างที่สุด ควรจะไม่เกิน “ โซน 2 กับ โซน 8 ”

นอกเหนือจากนั้นแล้ว ภาพจะไม่แสดงรายละเอียดใดๆ ในส่วนมืดและส่วนสว่าง
แต่ไม่ใช่ว่าภาพนั้นๆ จะต้องคุมให้อยู่ในโซนดังกล่าวเท่านั้น
อาจจะเลยเถิดไปถึงไหนก็ได้ ตามแต่เจ้าของภาพต้องการ และเห็นชอบว่าดี

ก่อนจะดำเนินเรื่องต่อไป ก็มีคำถามมาถามกันก่อนอีกแล้วครับท่าน

“สต๊อป” กับ “โซน” เหมือนกันหรือไม่ ? มีผลอย่างไรกับภาพเมื่อปรับลด และเพิ่ม

เมื่อเราวัดแสงวัตถุที่ต้องการได้ค่าความไวชัตเตอร์ 60
และต้องการปรับ “ลบสต๊อป(มืดลง)” ไป “2 สต๊อป” ด้วยการปรับความไวชัตเตอร์
จะได้ค่าความไวชัตเตอร์เท่าใด ?

เมื่อเราวัดแสงวัตถุที่ต้องการได้ค่า ช่องรับแสง 5.6 และต้องการปรับ “บวกสต๊อป(สว่างขึ้น)”
ไป “2 สต๊อป” ด้วยการปรับช่องรับแสง จะได้ค่าช่องรับแสงเท่าใด ?

เมื่อเราวัดแสง วัตถุที่ต้องการ ได้ค่าสปีดฯ 90 รูรับแสง 8 แล้วต้องการให้มืดลง “2 สต๊อป”
สามารถทำได้อย่างไรบ้าง ? คิดไว้อย่างน้อย 2 วิธี

เขียนโดย Snake

credit: cameraeyes.net